Boeing 747: konstrukcja, wersje i znaczenie po zakończeniu produkcji
Poznaj charakterystyczną konstrukcję Boeinga 747, różnice między wersjami pasażerskimi i cargo oraz historię samolotu, którego produkcja zakończyła się w 2023 roku.
Aktualizacja: 10 listopada 2026 r., godz. 20:07 CET (UTC+01:00).
Przed 11 listopada możesz przygotować w domu rogale inspirowane poznańską tradycją. Najwięcej czasu zajmuje ciasto półfrancuskie, które wymaga wałkowania z warstwą tłuszczu i chłodzenia; nadzienie z białego maku warto zrobić wcześniej. To praktyczna wersja dla domowej kuchni, a nie receptura uprawniająca do używania chronionej nazwy „rogal świętomarciński”.
Według aktualnej informacji poznańskiego WIJHARS prawo do wytwarzania certyfikowanych rogali wymaga urzędowej kontroli zgodności ze specyfikacją. Wypiek wyróżniają między innymi ciasto półfrancuskie, nadzienie z białego maku i charakterystyczne zawijanie. Domowy wypiek może odtworzyć te cechy, ale sam przepis ani miejsce pieczenia nie nadają mu statusu certyfikowanego produktu regionalnego.
Poniższe proporcje dają około 10–12 średnich rogali, zależnie od wielkości trójkątów. To praktyczna receptura domowa; ciasto można wykonać z masłem, choć specyfikacja certyfikowanego rogala opisuje konkretny skład i metodę.
Rozpuść drożdże w mleku z łyżeczką cukru i odstaw na około 10 minut, aż zaczną pracować. Wymieszaj mąkę, pozostały cukier, sól, jajko, miękkie masło i zaczyn. Wyrabiaj kilka minut, tylko do uzyskania gładkiego, elastycznego ciasta. Przykryj i schłodź przez 30–45 minut.
Między dwoma arkuszami papieru uformuj zimne masło w płaski prostokąt. Rozwałkuj ciasto na większy prostokąt, połóż masło na środku i zawiń brzegi tak, by je zamknąć. Delikatnie wałkuj w długi prostokąt, złóż na trzy części jak list, obróć o ćwierć obrotu i schłodź przez 20–30 minut. Powtórz wałkowanie i składanie jeszcze dwa razy, za każdym razem schładzając ciasto. Jeśli masło zaczyna mięknąć lub wypływać, przerwij i włóż ciasto do lodówki.
Mak zalej wrzątkiem, odstaw na około 30 minut, a następnie bardzo dokładnie odsącz. Zmiel go dwukrotnie, połącz z migdałami, cukrem, jajkiem, miodem, okruchami, bakaliami i aromatem. Masa powinna być gęsta i plastyczna, nie płynna. Jeśli jest za luźna, dodaj trochę okruchów; jeśli sucha, dolej łyżkę mleka.
Rozwałkuj schłodzone ciasto na grubość około 4–5 mm. Pokrój je na wydłużone trójkąty. Na szerszym końcu każdego nałóż porcję nadzienia, natnij środek podstawy, lekko rozchyl nacięcie i zwijaj ku wierzchołkowi. Uformuj półksiężyc, podwijając końce do środka. Nie nakładaj zbyt wiele masy: może wypłynąć podczas pieczenia.
Ułóż rogale na blasze wyłożonej papierem, zostawiając między nimi odstępy. Przykryj i odstaw na 30–45 minut do napuszenia. Posmaruj roztrzepanym jajkiem. Piecz w piekarniku nagrzanym do 190°C przez około 18–25 minut, aż będą wyraźnie złote. Czas zależy od wielkości wypieków i piekarnika, dlatego pod koniec kontroluj kolor. Po przestudzeniu posmaruj cienkim lukrem i posyp orzechami.
Najczęstszą przyczyną ciężkiego, mało listkującego ciasta jest zbyt ciepłe masło lub pośpiech przy chłodzeniu. Składniki powinny pozostać chłodne, a ciasta nie należy mocno dociskać wałkiem. Zbyt mokre nadzienie utrudnia formowanie i wypływa, dlatego mak trzeba dobrze odcisnąć. Gdy masa okazuje się sucha, popraw ją małą ilością płynu zamiast dodawać go od razu dużo.
To wypiek pracochłonny, więc przygotowanie nadzienia wieczorem i pieczenie następnego dnia ułatwia organizację. Świeżo upieczone rogale ostudź przed zamknięciem w pojemniku. Jeśli robisz je z wyprzedzeniem, przechowuj szczelnie i podgrzej krótko przed podaniem; lukier najlepiej nakładać po ostudzeniu.
Certyfikowany „rogal świętomarciński” musi spełniać wymagania specyfikacji i przejść kontrolę. WIJHARS wskazuje między innymi ciasto półfrancuskie, nadzienie z białego maku z dodatkami oraz określony sposób zawijania; urząd podaje też, że minimalną masę obniżono do 150 g. Szczegóły procesu potwierdzają informacja WIJHARS z 27 października 2026 r. oraz unijna specyfikacja ChOG. Domowy wypiek jest sposobem na własną interpretację tradycji, ale nie zastępuje kontroli producenta.
Opis techniki i składników nadzienia można porównać także z regionalnym przepisem opublikowanym przez Smaki Powiatu Poznańskiego. Receptury domowe mogą różnić się od specyfikacji i między sobą; efekt zależy od jakości maku, temperatury ciasta oraz piekarnika.
Możesz, ale smak i kolor nadzienia będą inne niż w tradycyjnym wariancie z białym makiem.
Zaplanowanie kilku godzin jest rozsądne, ponieważ ciasto trzeba składać i schładzać. Nadzienie możesz przygotować dzień wcześniej.
Nie. Certyfikowana nazwa odnosi się do produktu zgodnego ze specyfikacją, wytwarzanego przez uprawnionego i kontrolowanego producenta.
Poznaj charakterystyczną konstrukcję Boeinga 747, różnice między wersjami pasażerskimi i cargo oraz historię samolotu, którego produkcja zakończyła się w 2023 roku.
Jak wygląda serwal sawannowy, gdzie żyje i co je? Poznaj jego przystosowania do polowania, afrykańskie siedliska oraz główne zagrożenia.
Upiecz domowe rogale w poznańskim stylu: sprawdź składniki, przygotowanie ciasta półfrancuskiego, nadzienie z białego maku i wskazówki pieczenia.
Biały mak, bakalie i aromat migdałowy to tylko część sekretu rogala świętomarcińskiego. Sprawdź, co wyróżnia wypiek i jak rozpoznać certyfikowany produkt.
RTV Euro AGD wstrzymuje reklamy w Telewizji Republika, a Tomasz Sakiewicz apeluje o bojkot sieci. Sprawdź fakty, możliwe skutki i zasady zwrotu zakupów.
Kapsułki miękkie Ibum Forte 400 mg zmieniły nazwę na Ibum Med i kategorię dostępności na Rp. Sprawdź, jak rozpoznać właściwy preparat, jakie ostrzeżenia i interakcje przeczytać oraz kiedy pilnie szukać pomocy.
Real Madryt gra z Paris FC we wtorek 10 listopada o 18:45 w Madrycie. Sprawdź, gdzie oglądać mecz Ligi Mistrzyń i śledzić wynik.
Dr Katarzyna Pejda jest sinolożką i badaczką literatury chińskiej. KUL poinformował 10 listopada 2026 r. o rozwiązaniu z nią umowy po wpisach w mediach społecznościowych.
Sprawdź wyniki reprezentacji Polski w Lidze Narodów 2026/27, dwa najbliższe mecze, godziny oraz oficjalne źródła terminarza i transmisji.
Warszawa 10 listopada: prognoza wskazuje na deszcz i temperaturę około 0–2°C. Sprawdź, jak zaplanować powrót, spacer i środę.