Międzynarodowy zespół naukowców przypadkowo odkrył nowy antybiotyk o nazwie „lariocydyna”, który może zwalczać bakterie niereagujące na konwencjonalne leki. Odkrycie to jest szczególnie ważne, gdyż bakterie oporne na antybiotyki stają się poważnym problemem zdrowotnym na świecie, zabijając miliony ludzi rocznie, gdyż obecnie stosowane antybiotyki nie są już skuteczne.
Od działek ogrodowych do nieoczekiwanych przełomów
Co ciekawe, antybiotyk ten znaleziono w… ogrodzie technika! Naukowcy pobrali próbki gleby z ogrodu i poddali je analizie. Odkryli szczep bakterii Paenibacillus, który wytwarza lariocydynę – peptyd lasso. Peptydy lasso mają unikalną strukturę przypominającą węzeł, co sprawia, że są niezwykle stabilne i trudne do degradacji. Dzięki tej właściwości lariocydyna zachowuje aktywność znacznie dłużej niż inne antybiotyki.
Mechanizm ataku „dwa w jednym”
Lariocydyna działa inaczej niż większość istniejących antybiotyków. Zamiast atakować ścianę komórkową, atakuje rybosom – część odpowiedzialną za syntezę białek bakterii. Białko jest niezbędnym składnikiem dla przeżycia i rozmnażania się bakterii. Lariocydyna zakłóca ten proces na dwa sposoby jednocześnie:
- Inaktywacja rybosomów: Uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie rybosomów.
- Powoduje błędy w syntezie białek: Zmusza rybosomy do produkcji wadliwych białek.
Dzięki takiemu połączeniu lariocydyna skutecznie zabija nawet szczepy bakterii, które skutecznie opierają się działaniu wielu innych leków.
Odkrycie to podkreśla wartość gleby jako potencjalnego źródła leków. Mikroorganizmy glebowe wykształciły wiele unikalnych mechanizmów obronnych przeciwko innym bakteriom, co czyni je cennym zasobem w badaniach nad antybiotykami. Naukowcy coraz częściej skupiają się na analizie bakterii żyjących w glebie, aby znaleźć rozwiązania problemu lekooporności.

Problem globalny
Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe (AMR) jest jednym z 10 największych zagrożeń zdrowia publicznego, powodującym około 1,27 miliona bezpośrednich zgonów rocznie. Kluczem do odwrócenia tej tendencji i utrzymania skuteczności leczenia jest opracowanie nowych antybiotyków, takich jak lariocydyna.
Mimo że lariocydyna jest obiecująca, wciąż znajduje się na wstępnym etapie badań. Naukowcy będą musieli przeprowadzić badania kliniczne, aby ocenić bezpieczeństwo i skuteczność leku u ludzi. Ponadto, ze względu na złożoną strukturę peptydów lasso, opracowanie procesu produkcji na dużą skalę wymagałoby niezwykle zaawansowanej technologii syntetycznej.
To dowód na to, że natura nadal kryje w sobie niezliczone rozwiązania, których jeszcze nie odkryliśmy. Kluczem do sukcesu jest szukanie we właściwych miejscach i prawidłowa analiza.